Hoe oud is die boerderij helemaal? Als-ie een spouwmuur heeft dan zal 't toch wel meevallen met de leeftijd.

grtz,

marcelr

De boerderij zal ergens tussen 1895 en 1904 zijn gebouwd, de spouw is er waarschijnlijk ergens in de 70'er jaren ingekomen toen eerdere bewoners de deel gingen verbouwen tot woongedeelte.

De trias energetica wordt blijkbaar (met respect) gezien als een heilig gegeven, het zal misschien voor nieuwbouwwoningen een goed uitgangspunt zijn, maar voor bestaande woningen heeft een kreatieve benadering toch mijn voorkeur.

Uiteindelijk is het resultaat van de isolatie, in dit geval:

X duizend meer euro's uitgegeven,

het aanzicht van de boerderij is er niet mooier op geworden

er wordt nog steeds behoorlijk fossiele energie verbruikt.

Om ook dit laatste gegeven te elimineren moet nogmaals flink in de buidel getast worden.

Dus zowel de natuur als portemonnee is er niet veel mee opgeschoten.

Voor mij ben je een betere duurzame buur als je 15000 Kw per jaar verbruikt en die ook zelf milieuvriendelijk opwekt dan iemand die 2500 Kw verbruikt en zelf 1500 Kw milieuvriendelijk opwekt, de laatste neemt nog steeds 1000 Kw aan fossiele energie af.

Ik neem liever niet als uitgangspunt de trias, maar hoe kan ik zo min mogelijk fossiele energie afnemen tegen een zo laag mogelijke prijs die binnen de eisen van het wooncomfort vallen, dan is zondermeer beginnen met stap 1 van de trias naar mijn mening niet altijd de beste.

Ik bedoel het niet zo cru als ik misschien overkom maar lees op dit forum toch verhalen van mensen die hun woning kompleet dichttimmeren en daarna oplossingen gaan zoeken hoe ze frisse lucht binnen kunnen krijgen.

Het kan helemaal geen kwaad om af en toe je rug tegen de leuning te gooien en voor jezelf te bekijken hoeveel investeringen je al hebt gedaan en hoeveel nog moet om voor jou (en eventueel je gezin) de meest ideale en milieuvriendelijke situatie te creëren (zonder jezelf rijk te rekenen).

Vandaar mijn ietwat provocerende titel boven dit onderwerp.

Beste Rob,

Op individueel nivau heb je denk ik wel gelijk. Op wereldschaal (of laat staan nationaal niveau) is het heel erg lastig om voldoende duurzame energie op te wekken om alle fossiele brandstoffen te vervangen. (huishoudens, industrie, verkeer en overige verbruikers) Vandaar dat de trias energetica volgens mij begint met besparen: wat je niet verbruikt hoef je niet op te wekken! (Dat scheel heel veel staal, e.a. materialen, die ook weer energie kosten om te maken) Ken je http://www.withouthotair.com/ ? Een erg interessant, goed onderbouwd, en gratis te downloaden boek.

Het is trouwens erg jammer dat die boerderij minder mooi is geworden door de verbouwing. Dit lijkt me onnodig, er zijn veel voorbeelden van monumenten die supermooi zijn geisoleerd naar de huidige maatstaven. De duurzame opwekking kan alsnog gebeuren (kun je leveren aan de buren!) en het lijkt me dat hun energierekening toch echt wat lager moet zijn geworden, anders is er iets mis gegaan.

Met vriendelijke groet,

Boris

Naar mijn idee is het onmogelijk om duurzaam in je energievraag te voldoen, zonder dat je woning goed is geïsoleerd. Je electriciteitsvraag is nog wel in te vullen, maar de warmtevraag blijft een probleem.

Onlangs kwam ik een aardig voorbeeld tegen van de (energetische) renovatie van een 19de eeuwse boerderij.

Op zichzelf snap ik je provocerende stelling wel een beetje. Bij monumentale panden is het niet verstandig om je blind te staren op alleen isolatie. Je kunt beter kijken naar de wijze waarop het pand verwarmt wordt; bijvoorbeeld door gebruik te maken van stralingswarmte. (warmtemuur of tichelkachels)

In onze rijtjes-woning uit de jaren 60 werk ik met soortgelijke oplossingen. Wij stoken onze speksteenkachel op hout (snel groeiend berken van houtwallen in de omgeving van onze woonplaats) En toch hebben wij het huis binnen de mogelijkheden zo goed mogelijk geïsoleerd om niet meer hout dan noodzakelijk te hoeven verstoken. (nu 4 kuub per jaar)

Overigens is onze meest effectieve besparings maatregel nog steeds de deurveer op de huiskamerdeur. Die bespaarde in het eerste jaar al ongeveer 200 kuub gas. (toen we nog op de cv verwarmden)

Toch vind ik je meetlat waarop je andere duurzame buren beoordeeld een beetje merkwaardig: „Voor mij ben je een betere duurzame buur als je 15000 Kw per jaar verbruikt en die ook zelf milieuvriendelijk opwekt dan iemand die 2500 Kw verbruikt en zelf 1500 Kw milieuvriendelijk opwekt,[…]”. A) Die resterende 1000kWh kan natuurlijk ook uit duurzame bron komen. B) PV-panelen hebben ook een energie en co2 belasting. En dat is maar 5x minder dan fossiele energie...

Misschien zijn mijn antwoorden af en toe direct en/of met enige ironie, het is zeker niet mijn bedoeling om iemand persoonlijk te kwetsen, maar puur om een discussie te hebben die stof tot nadenken geeft.

Alweer vergeet ik iets, ja het is al al laat.

Aansluitend bij het bericht van Iddo

In bovenstaand verhaal is niet de productie van de isolatiematerialen meegenomen, hoe zit dat eigenlijk?

Dat is toch allemaal chemische troep?

Beste Rob,

Ik houd best wel van een provocerende stelling en vat het niet persoonlijk op. Ik vind het wel een heel Nederlandse discussie aan het worden. Als je maar even over de grens kijkt is isoleren van je woning de normaalste zaak van de wereld. Ik heb wel wat gereist (gefietst) door Scandinavië. De Zweedse huizen zijn vanaf tweede helft 19de eeuw al geïsoleerd met wol, houtwol of papiervezels en voorzien van dubbele ramen. Huizen van voor die tijd bestaan veelal uit gestapelde boomstammen, voorzien van een isolerend grasdak...

Hout heeft uitermate goede isolerende eigenschappen. Dat wat wij hier in Nederland ‘Passiefbouw’ noemen, gaat eigenlijk nooit zonder een houtskelet basis, omdat hout wel sterk is, maar koudebruggen in de constructie voorkomt. (wat veel lastiger is bij steen en staal).

In Zweden en Finland is isoleren van oudsher van economisch cq levensbelang. En daarom is het altijd gedaan. Ook met de in de natuur voorhanden zijnde grondstoffen.

In Nederland hebben wij vanuit energetisch oogpunt een volkomen verkeerde bouwcultuur ontwikkeld. Steen en beton isoleert van nature niet geweldig. De reden waarom we die materialen hier zijn gaan gebruiken is omdat we hier veel dichter op elkaar bouwen, waardoor huizen goed bestand moeten zijn tegen brand. Daarnaast vraagt de bevolkingsdichtheid ook om hoogbouw. En hoogbouw in hout is lastiger dan in beton. Een andere reden is dat we hier nauwelijks bos (meer) hebben: we hebben het gekapt voor de scheepsbouw in de 17de eeuw en tbv de intensieve landbouw...

Maar belangrijkste reden dat we nooit wat aan die bouwcultuur hebben gedaan, is de beschikbaarheid van aardgas, waarmee we onze doorzonwoningen moeiteloos en voor weinig geld tot -15 warm konden stoken.

In de jaren 60 was dat nog wel te behappen: Onze huizen waren nog niet zo groot en de mensen waren gewend om alleen de keuken en (op zondag) de huiskamer warm te houden. Maar in de jaren 70 en 80 werden de huizen maar groter en groter. En werd het normaalste zaak van de wereld om het huis tot in het kleinste kamertje op 22 graden te stoken. Met name die *cultuur* zorgt voor een enorme aan aanslag op onze aardgasreserves.

Inderdaad is nadenken en ‘terug naar de bron’ een goede manier om terug te gaan naar een normaal energiegebruik ipv onze exorbitante energieverslaving verder op te drijven en te voeden met fabeltjes over ‘comfortabele passiefhuizen’.

Laat ik ook maar eens een steen in de vijver gooien: passiefhuizen bestaan niet! Hoe groter een huis, hoe makkelijker het een passiefhuis gemaakt kan worden: 

Passiefhuizen hebben bijna altijd een warmtepomp die in de winter als het beneden 5 graden is, exorbitant veel stroom staat te vreten, die op dat moment door kolen en gascentrales wordt geproduceert...

Als het dak van het passiefhuis nu maar groot genoeg is om er voldoende (een enorme hoeveelheid) pv op te leggen, kan je met de stroomopbrengst in de zomer de energievraag over het hele jaar altijd wel op nul krijgen.

Om een groot ‘passiefhuis' te bouwen, zijn altijd veel grondstoffen, vrachtwagens en bouwlieden nodig en dat heeft allemaal een global footprint.

Mijn motto is: het meest duurzame huis, is een huis dat er al staat; Als je echt energiebewust bezig wilt zijn, zorg je vooral dat je iets verbeterd aan de energieprestatie van de bestaande bouw.

Wat betreft de 'chemische troep' in isolatiemateriaal: je kunt er natuurlijk lang over discussieren of isolatiemateriaal belastend is of niet. Zelf hebben wij in de plafonds HomaTherm Flex  papiervezel platen toegepast. Op papier veel minder co2 belasting dan glaswol. Maar ik wil waarschijnlijk inderdaad niet weten hoeveel vrachtwagenkilometers er afgelegd zijn voor dat die plaatjes tussen de balken zaten... Ga je dan kijken naar de Tonzon folie die bij ons onder de vloer zit, dan is dat een puur chemisch product, wat door zijn geringe volume een veel lagere footprint geeft dan bijvoorbeeld schelpen in de kruipruimte laten storten.

Inderdaad, houtstook is een heel gezellige hobby. En het is goed om je steeds weer af te vragen waar je mee bezig bent. Op dit moment hebben we het hout van een lokale hakker: het transport kost 3 liter diesel per jaar. Benzine voor de zaag 1/2 liter. Kloven doen we zelf met de hand en drogen gaat op de wind.

Mee eens: dat zou nog veel mooier kunnen door electrotransport in te zetten en kettingzaag op pv te gebruiken :) Helaas is het economisch rendement nog te gering om de investeringen daarvoor te doen. Maar wie weet komt er een dag dat we de hypotheek afbetaald hebben en we alle tijd hebben om ons volledig te richten op het decimeren van onze footprint.

Voor nu zorg die houtstookhobby er vooral voor dat we ook in absolute zin veel minder energie verbruiken: bij de standaard 19 graden die de cv het huis warm hield, had mij vrouw het s winters altijd koud. Nu stoken we het in de winter soms om 20.00 uur lekker naar 24 graden. Mijn vrouw kruipt dan dicht tegen de kachel aan en zelf ga ik er ver vanaf zitten. Zo zijn we allebei tevree.

Dat is misschien ook wel het belangrijkste uitgangspunt bij onze persoonlijke energie-transitie: allereerst zorgen dat we krijgen wat we echt nodig hebben en daar van leren genieten. Als vanzelf gaan we daardoor eigenlijk alles wat we teveel hebben, automatisch als last ervaren.

Nog een belangrijk facet in dit verhaal is waar je begint met isoleren. Ik heb afgelopen najaar mijn dak laten na-isoleren met piepschuimbolletjes ( Firma Koston ). De besparing tot nu toe is slechts 4% op de gasrekening.

Maar na het isoleren van het dak viel het wel ineens op dat het in de gang/hal/overloop warmer was 's ochtends vroeg dan de woonkamer.

Ik heb nu een warmteverliesberekening gemaakt van mijn hele woning per verdieping en daaruit blijkt waarom het dak slechts een bescheiden besparing levert aan de hoeveelheid gas die we verbruiken.

Het blijkt namelijk dat onze fundering en met name onze bijkeuken, die in open verbinding staat met de woonkamer, veel meer energie verliezen.

Deze ben ik nu aan het aanpakken en hopelijk wordt het gasverbruik daarmee nog minder.

Moraal van dit verhaal: Je kan alles wel isoleren maar als je de ramen laat openstaan dan werkt de isolatie nog niet :)

Heb nog een goede en goedkope tip:

plaats er een deur in met een veer ;)

Beste Iddo,

Eerst even een misverstand uit de weg, uit jou reactie lijkt het alsof ik tegen isoleren ben, dat is absoluut niet het geval, ik ben er zeker voorstander van, maar zonder meer altijd met de trias te beginnen gaat mij te ver.

"Als je maar even over de grens kijkt is isoleren van je woning de normaalste zaak van de wereld. Ik heb wel wat gereist (gefietst) door Scandinavië.

In Zweden en Finland is isoleren van oudsher van economisch cq levensbelang. En daarom is het altijd gedaan. Ook met de in de natuur voorhanden zijnde grondstoffen."

Zoals in elk land is de vroegere (eenvoudige) bouwcultuur ontstaan uit noodzaak en het ter plekke heersende klimaat, er werden veelal direct in de omgeving beschikbare grondstoffen gebruikt, het uitgangspunt was daarbij altijd wooncomfort en niet isolatie, dat wordt nog maar al te vaak onder dezelfde noemer gebruikt, dat het in veel gevallen samen op gaat staat hier los van.

In je voorbeeld over Scandinavië is dat ook het geval, ik heb enige tijd in Zweden gewoond en heb er ook veel gereist.

De eerste eenvoudige hutten die toen werden gebouwd bestonden uit aan twee kanten ingekeepte boomstammen die gestapeld werden, het grote voordeel (noodzakelijk praktische invulling) is dat je op deze manier (behalve een bijl) geen andere werktuigen en bevestigingsmaterialen nodig hebt, maar de boomstammen zijn nooit 100% recht,

deze kieren werden dan opgevuld met stenen takken en grasplaggen.

Het comfort was (voor die tijd) acceptabel, het tocht niet meer in de hut, maar de isolatiewaarde was slecht.

De zwaar en dik ogende blokhutten zijn qua isolatiewaarden toch afhankelijk van het dunste gedeelte van (en openingen in) de wanden, en dat is waar de stammen elkaar raken, de recenter gebouwde blokhutten hebben dan ook allemaal afgevlakte raakstroken om de wanddikte (isolatiewaarde) en winddichtheid te verhogen.

Het grasdak is bij gebrek aan andere grondstoffen puur uit noodzaak gebruikt (probeer maar eens een redelijk waterdicht dak van dennentakken te maken) en heeft niets met vooruitstrevende isolatiegedachten te maken, toen er door de verbeterde infrastructuur en (internationale) handel alternatieven kwamen wist men niet hoe snel men van die berg modder op het dak af kon komen,

je zult dit dus alleen nog tegenkomen bij oudere hutten die niet meer lonend zijn om het dak te vernieuwen,

of een historische waarde hebben, het was hierna zeker geen gangbare bouwmethode meer. (hier heb ik het niet over de tegenwoordige kijk op de zaak waar er ook weer nieuwe woningen met grasdak gebouwd worden).

Dit alles is mooi te bekijken in het openluchtmuseum bij Inari / Kaamanen in Finland.

Ook de isolatie die men in latere tijden is gaan gebruiken had alleen maar als doel het wooncomfort te verhogen en heeft niet (doelbewust) met milieu en energiebesparing te maken, dat was toen helemaal geen onderwerp.

Misschien overbodig te vermelden dat Zweden in de 60 jaren het meest vooruitstrevende (lees verwoestende) beleid voerde, bijna alles wat oud was moest tegen de grond, behalve Gamla stan in Stockholm en wat oudere (stenen) gebouwen is er historisch enorm veel kapot gemaakt.

Het is maar net vanuit welke invalshoek je een situatie bekijkt, zo zit er misschien iemand in Scandinavië een soortgelijk verhaal op een forum te schrijven dat die Hollanders al lang geleden van die slimme jongens waren,

ze bouwden hun woningen met rieten daken met hoge isolatiewaarden, en dan ook nog van steen waar geen wind en water doorheen kan, bouwden hun boerderij met de stal op het zuiden om 's winters de warmte van de zon te kunen pakken en hadden direct het woongedeelte tegen de stal om van de warmte van de koeien / schapen te kunnen genieten.

Ze gebruikten rietmatten met daarachter/daarboven een luchtlaag die je aan kon pleisteren.

Ze bouwden zelfs in stedelijk gebied de woningen dicht tegen elkaar om zo min mogelijk warmte te verliezen.

Dat dit allemaal een kompleet andere achtergrond heeft dan energie besparen weten we (hoop ik) allemaal.

Waar ik in dit onderwerp op doel is nadenken welke stappen je (eerst) gaat nemen en of je die kosten kunt dragen.

Dit was in mijn (80er jaren) appartement in Zweden ook fout gegaan, het was zeer goed geïsoleerd en het hele complex was voorzien van een centraal afzuigsysteem, de ramen waren voorzien van 1x dubbel en 1x enkel glas, je moest dan ook 2 achter elkaar geplaatste ramen opendoen om frisse lucht te hebben.

Men had alleen niet goed nagedacht over de toevoer van frisse lucht, als je 's avonds thuiskwam moest je de (de gallerij opdraaiende) voordeur met kracht openen door de onstane onderdruk van het afzuigsysteem,

de enige manier om dit te voorkomen was om een ventilatierooster in het raam open te laten staan, je kunt het afzuigsysteem niet uitzetten.

De keuze is dus eigenlijk een slechter wooncomfort accepteren met stilstaande lucht en onderdruk, of een ventilatierooster open zetten, dat kan in koude tijden ook een slechter wooncomfort geven om maar niet te spreken over de tenietdoening van de isolatiewaarden.

Al met al gaat het hier dus ook om de ballans tussen isolatie, wooncomfort en investeringen.

"In Nederland hebben wij vanuit energetisch oogpunt een volkomen verkeerde bouwcultuur ontwikkeld."

Ik twijfel er aan of dit echt zo verkeerd is, ook hier heeft men toen gebruik gemaakt van de beschikbare grondstoffen, klei en leem is in Nederland genoeg beschikbaar, beton is iets van de laatste decennia en wordt nu in ieder land (dus ook Zweden) overvloedig gebruikt, behalve de voordelen van steen die je zelf al schrijft mis ik nog wind en waterdicht, veel duurzamer (je wilt niet weten hoeveel, de nu verboden, koperverf er op deze houten woningen is gesmeten) en nog steeds veel onderhoud vergen, een stenen muur staat en die staat zonder enig onderhoud over 200 jaar nog, bovendien is Nederlands dennenhout lang niet zo duurzaam en vele malen slechter (door ons milde klimaat) als Noord Europees hout

"Maar belangrijkste reden dat we nooit wat aan die bouwcultuur hebben gedaan, is de beschikbaarheid van aardgas, waarmee we onze doorzonwoningen moeiteloos en voor weinig geld tot -15 warm konden stoken."

Ik denk dat hier ook nog een andere belangrijke rol heeft gespeeld, na de crisisjaren 30 brak de oorlog uit waar veel woningen vernield zijn, in de jaren erna is de bevolkingsgroei behoorlijk gestegen,

de woningnood was zeer hoog terwijl de grondstoffen nog schaars waren, het was dus zaak zo snel en met zo min mogelijk grondstoffen en zo goedkoop mogelijk onderdak voor vele gezinnen te creëren, dit is ook de periode waarin de Duplexwoningen zijn gebouwd.

"In de jaren 60 was dat nog wel te behappen.......

 *cultuur* zorgt voor een enorme aan aanslag op onze aardgasreserves."

Klopt, deze cultuur bestond trouwens in veel meer landen los van het aardgas (ook olie was erg goedkoop), b.v. de Amerikaanse auto industrie, daar was een 6 liter V8 voor een personenauto heel normaal.

"Inderdaad is nadenken en ‘terug naar de ...............fabeltjes over ‘comfortabele passiefhuizen’."

Zoals de doorgeschoten isolatiedrang waardoor er huizen zijn gebouwd die er uit zagen als bunkers, om glasoppervlak te besparen hadden die maar enkele kleine ramen (liefst op het zuiden) die vaak ook niet eens open konden. Het was gelukt, je kunt met een aansteker je huis verwarmen :)

Het wooncomfort was bij nader inzien toch niet helemaal gelukt, jammer dan, dan zetten we de achterdeur maar wat vaker open..........

"Laat ik ook maar eens een steen in de vijver gooien: passiefhuizen bestaan niet! Hoe groter een huis, hoe makkelijker het een passiefhuis gemaakt kan worden:"

Helemaal mee eens, voor deze steen had ik de vijver nog wel voor je willen graven;)

"Passiefhuizen hebben bijna altijd een warmtepomp die in de winter als het beneden 5 graden is, exorbitant veel stroom staat te vreten, die op dat moment door kolen en gascentrales wordt geproduceert..."

Klopt, maar je zomer overproductie wordt dan gebruikt door b.v. de industrie hierdoor kunnen die centrales een pitje lager draaien, er zal op de een of andere manier toch altijd een opslag medium moeten bestaan.

"Mijn motto is: het meest duurzame huis, is een huis dat er al staat; .......................

Als vanzelf gaan we daardoor eigenlijk alles wat we teveel hebben, automatisch als last ervaren."

Bij nader inzien is jou speksteenkachel best wel een goede optie, ik wist niet dat je er alle soorten hout in kan verstoken, we hebben jaarlijks nogal wat "afvalhout" van knotwilgen, berken en iepen.

Tot nog toe gebruiken wij onze houtkachel alleen tijdens de gezellige winterdagen en verdwijnt de lastig te stoken "afvalhout" op de houtwal.

Weer even de rug tegen de leuning........

Groet,

Rob.

Ik heb het gevoel dat we ondanks alle interessante verhalen behoorlijk langs elkaar heen praten en ga een poging doen mijn gedachte in een vergelijking neer te zetten.

Dat in deze vergelijking de bedragen niet overeen (hoeven te) komen met de werkelijkheid is puur gedaan om de rekensom eenvoudig te houden en is voor iedere situatie / woning weer anders.

In mijn geval b.v. is het duurder om ons dak naar de huidige maatstaven te isoleren (het moet er helemaal af, met diverse aanpassingen aan dakkapellen, dakgoten, etc.) dan een eigen energievoorziening te plaatsen.

Nogmaals, het gaat om de manier van denken.

Jan en Piet zijn buren die een 2 onder 1 kap delen, ze willen allebei graag van de energierekening af en willen het milieu ook een handje helpen, ze hebben beide een energierekening van 2000 euro per jaar.

Ze nodigen een expert uit die hun de volgende adviesen geeft:

als jullie het dak isoleren besparen jullie 15% op de energiekosten

de spouw ook 15%, dubbel glas ook 15% en dan is de vloer ook goed voor 15%

Dus door goede isolatie besparen jullie 60% op je energierekening.

Voor die laatste 40% zul je zelf energie moeten opwekken.

Das niet mis, zegt Jan, en wat gaat dat allemaal kosten?

Reken maar op totaal 25000 euro.

Dit gaat ze boven het budget en besluiten het stap voor stap te doen.

Zullen we wat we per jaar besparen in een potje gooien en als we helemaal klaar zijn vakantie vieren, vraagt Jan? is goed zegt Piet.

Er onstaat dan onenigheid waar ze zullen beginnen en besluiten het allebei op hun eigen manier te doen.

Jan begint met het dak en kan na een jaar 300 euro in z'n potje gooien

jaar 2, dan de muur, 600 euro in de pot

jaar 3, dubbel glas, 900 in de pot

jaar 4, de vloer, 1200 in de pot

jaar 5, eigen energie, 2000 in de pot

Zo klaar, 5000 euro in de pot.

Piet begint met eigen energie op te wekken en kan na een jaar 800 euro in z'n pot gooien,

dan 1100, dan 1400, dan 1700 en dan 2000.

Piet heeft door een andere volgorde te kiezen nu 7000 euro in z'n pot, terwijl de investering van beide gelijk is.

Het moraal van het verhaal is je altijd moet nadenken wat voor jou de meest gunstige manier is om te beginnen en waarmee je zoveel mogelijk kosten bespaart.

Mijn voorbeeld boven aan dit onderwerp van die buren is werkelijkheid, we hebben dit op meerdere manieren doorgerekent, met het beschikbare budget had men beter eerst panelen kunnen plaatsen en de vloer en wandisolatie nog even achterwege kunnen laten, de panelen geven een hogere kostenbesparing, de daaropvolgende jaren zal dat sneller geld generen dat je weer in je volgende project kan stoppen.

Het lastige daarbij is alleen dat je vooraf moet bepalen hoeveel opbrengst je panelen moeten hebben, maar daar zijn ook wel oplossingen voor, je kunt in ieder geval van te voren redelijk nauwkeurig je besparing berekenen, dat is bij isolatie toch vaak pas goed achteraf te bekijken, zoals in het geval in bovenstaand bericht van mkleinman, daar hangt weer een onvoorziene investering achter.

Ik denk dat deze denkwijze linksom of rechtsom op veel meer stuaties toepasbaar is en dat je met halstarrig vasthouden aan de trias jezelf (en het milieu) te kort doet.

Oftewel, voor je begint ga eerst bepalen wat je doel nu eigenlijk is, en (al dan niet met behulp van een expert) welke stappen je hiervoor moet nemen.

Vraag offertes op voor al de te nemen stappen, bekijk wat de kosten en (verwachte) besparingen zijn en of dat binnen je budget past.

Heb je dat allemaal goed voor de bril, ga dan pas de volgorde van die stappen bepalen, het kan zelfs lonend zijn het eerste jaar helemaal niets te doen om geld te sparen voor de duurste stap die wel de meeste besparing opleverd.

Groet,

Rob.

Beste Rob,

"Bij nader inzien is jou speksteenkachel best wel een goede optie, ik wist niet dat je er alle soorten hout in kan verstoken, we hebben jaarlijks nogal wat "afvalhout" van knotwilgen, berken en iepen."

Zeker zonde om weg te laten rotten! Berken kan je heel heet stoken en is daarmee juist gunstig als toepassing in 'accumulerende' kachels: hoe heter je stookt, hoe beter de verbranding, maar ook hoe meer energie je per saldo uit je brandstof in je systeem kunt pompen. Als de kachel goed heet is, kan je er eventueel ook naaldhout in bijstoken.

Wilgen stoken ook goed. Met Iepen heb ik geen ervaring.

Overigens heb ik nog steeds wel twijfels bij houtstook. Ik vind het wel iets dat je steeds weer heel bewust moet benaderen. Eiken en beuken is veel te mooi hout om in de kachel te gooien. En gezien de milieueffecten, moet je ook een 'duurzame' brandstof als hout spaarzaam gebruiken.

Ik onderschrijf je visie dat het goed is een compleet plan te maken als je met energie-(kosten)reductie aan de slag gaat. Toch denk ik dat het volgen van de Trias een verstandige insteek blijft.

In je voorbeeld stel je reductie van de warmte en de electiciteitsvraag aan elkaar gelijk en je stelt dat je in veel gevallen beter eerst electriciteit kunt gaan produceren, omdat dat financieel meer oplevert. Heb ik dat zo goed begrepen?

Maar ook als je aan de slag gaat met het winnen van electriciteit, lijkt het mij toch nog steeds verstandiger om eerst het gebruik daarvan zoveel mogelijk tot 'wezenlijk' gebruik terug te brengen. En dan heb ik het niet over gaan zitten kniezen onder een spaarlampje aan de keukentafel, maar meer over het aanpakken van de verbruikers in huis, die onnodig veel electriciteit verbruiken: de verouderde koel/vrieskast, het waterbed, de close-in boiler, de pomp voor de vloerverwarming, die oude beeldbuismonitor van de computer op de kinderkamer etc etc. Het gemiddelde stroomverbruik van een Nederlands huishouden is 3500 kWh. Daar kan met eenvoudige maatregelen vaak makkelijk 1/3 vanaf. Dat is toch al gauw een besparing van 2500 euro de benodigde zonnepanelen... zie daar de Trias is ook in economisch opzicht van waarde.

Isolatie heeft met name effect op reductie van de warmte-vraag en in de meeste huishoudens dus in de aardgasbehoefte. Maar met isolatie moet je best goed weten wat je doet. Als er zomaar ergens een geveltje wordt volgespoten, wil dat misschien wel zeggen dat de energieprestatie van het huis op papier vooruit gaat, maar dat zegt helemaal niet dat er per saldo ook energie bespaard wordt. Wie onvoldoende aandacht heeft voor ventilatie of stookgedrag, schiet er vaak maar heel weinig mee op. Soms is het effect averechts omdat men denkt dat de cv nu wel een graadje hoger kan, omdat het huis nu zo goed geïsoleerd is... (overigens is het effect van eigen energiewinning vaak positiever: door zelf energie te winnen wordt men zich bewuster van het energiegebruik en gaat men proberen dat verbruik meer in overeenstemming te brengen met de eigen productiecapaciteit)

Isolatie mag nooit een doel op zich worden; maar is altijd een middel om een andere maatregel te kunnen nemen. Door te isoleren is het bijvoorbeeld mogelijk de stooklijn zuiniger in te regelen. De keteltemperatuur te verlagen bijvoorbeeld.

Het rendement van isolatie is in die zin veel moeilijker te meten dan het (financiele) resultaat van energieopwek. Bovendien houden de zogenaamde experts zich zelden intensief bezig met het leefpatroon of het individuele gedrag van mensen: de eerder genoemde deurveer kan in een huis waar kinderen de kamer in en uitvliegen veel energie besparen. Helaas blijft dit soort laaghangend fruit nog wel eens ongeplukt. Voor de NUON is het blijkbaar te min om langs de deuren te gaan met deurveertjes en spaardouches :D Maar het zijn wel de maatregelen waarmee een mens aan het denken wordt gezet.

Ik zit nogal eens aan vergadertafels waar mensen heel gewichtig zitten te doen over het bereiken van energie-neutraliteit. ik mag dan graag als intermezzo de vraag op tafel gooien: wie heeft er al folie achter de radiator? 8 van de 10 'klimaatprofessionals' nog niet. Terwijl het een van de snelst terugverdiende besparingsmaatregelen is, die je in een uurtje hebt aangebracht. Als heel Nederland dat zou doen, zouden we in een klap 5 tot 10 procent op huishoudelijk aardgasgebruik besparen.

Ik vind die 0-norm in die zin niet realistisch. We zullen dat aardgas nog heel lang nodig hebben als 'accu' om ons energie tekort in de winter bij te regelen. Zolang we met zijn allen alvast maar 50 procent besparen, halveert de energieprijs en hebben we twee keer zo lang om na te denken over nog betere oplossingen :)

Het berekenen van het financiele rendement, moet natuurlijk wel, maar vind ik niet zo interessant; we gaan toch naar een situatie waarin het vanzelfssprekend is dat je huis niet zoveel energie gebruikt. En wees eerlijk: wie rekent er het rendement van zijn tuinhekje of zijn dakpannen uit? Je wilt er gewoon droog en lekker bij zitten. Daarom schaf je die dingen aan. Met isolatie en zonnepanelen is het straks niet anders.

We hebben onszelf door onze slecht geïsoleerde huizen en onze leefstijl veel te afhankelijk gemaakt van partijen die geld aan ons willen verdienen. Ik wil af van die afhankelijke 'armoedecultuur' en dat ik de invulling van mijn energiebehoefte meer zelf in de hand heb. Dat ik daardoor per maand nog maar een paar tientjes betaal voor mijn energie, is leuk meegenomen, maar eigenlijk bijzaak.

Nog even in aanvulling op de geschiktheid van stookhout: op de website van Ecolink Solutions (die ook kathalisatoren voor houtkachels leveren!) vond ik een overzicht van verschillende inlandse houtsoorten met hun energiedichtheid en geschiktheid om in de kachel te stoppen: http://ecolinksolutions.com/Documenten/Artikelen/Energie%20uit%20inheemse%20houtsoorten.pdf

In tegenstelling tot wat ik eerder beweerde, komt hieruit naarvoren dat Wilg geen geschikt brandhout is!

Beste Iddo,

In je voorbeeld stel je reductie van de warmte en de electiciteitsvraag aan elkaar gelijk en je stelt dat je in veel gevallen beter eerst electriciteit kunt gaan produceren, omdat dat financieel meer oplevert. Heb ik dat zo goed begrepen?

Klopt, in zoverre, of dat veel gevallen zijn kan ik niet zeggen, ik zou deze factor in ieder geval gelijkwaardig willen stellen aan de trias factoren, en of dat electriciteit of gas is maakt naar mijn menig niet zoveel uit, in beide gevallen zijn het (meestal) fossiele brandstoffen.

Het financieel meer opleveren kun je een veel gevallen gelijkstellen met minder fosiele brandstof gebruiken, toch?

Het fincanciële voordeel kun je weer gebruiken voor b.v. isolatie, zodat je eerder je doel bereikt.

Maar ook als je aan de slag gaat met het winnen van electriciteit,............ zie daar de Trias is ook in economisch opzicht van waarde. 

Natuurlijk, ook dit deel is belangrijk en moet je menemen in je totaaloverzicht, ik raad ook niemand aan de capaciteit van je panelen af te stemmen op verouderde electrische apparaten.

De vraag is weer de volgorde, hoeveel energie bespaart het als je al deze apparaten vervangt en wat zijn de kosten ervan t.o.v. eerst de zonnepanelen en dan de apparaten vervangen, dat is voor ieder verschillend.

door zelf energie te winnen wordt men zich bewuster van het energiegebruik en gaat men proberen dat verbruik meer in overeenstemming te brengen met de eigen productiecapaciteit)

Absoluut, zeker bij wat grotere systemen heeft de 5000kW teruglever beperking ook energievriendelijke voordelen, je gaat zelfs je stroomverbruik aanpassen aan de momenten dat je zelf energie opwekt om die teruglevering zoveel mogelijk te beperken.

Isolatie mag nooit een doel op zich worden

Dat bedoel ik met de benaming van dit onderwerp, het is een belangrijk onderdeel van je doel, maar geen doel op zich.

Bovendien houden de zogenaamde experts zich zelden intensief bezig met het leefpatroon ...............Maar het zijn wel de maatregelen waarmee een mens aan het denken wordt gezet.

Zeker weten, lekker even achterover leunen en je niet gek laten maken door de z.g. experts met bergen goedbedoelde (vaak ook voor hun eigen portemonnee) adviezen.

Het berekenen van het financiele rendement, moet natuurlijk wel, maar vind ik niet zo interessant; we gaan toch naar een situatie waarin het vanzelfssprekend is dat je huis niet zoveel energie gebruikt. En wees eerlijk: wie rekent er het rendement van zijn tuinhekje of zijn dakpannen uit? Je wilt er gewoon droog en lekker bij zitten. Daarom schaf je die dingen aan. Met isolatie en zonnepanelen is het straks niet anders.

Ik denk dat hier onze meningen wat verder uit elkaar gaan, nu zal ik zeker niet het rendament van mijn tuinhekje uitrekenen, maar het is wel een algemene trend dat financieel voordeel en bijzonder grote drijfveer is om energie te besparen, laten we daar ook eerlijk in zijn.

Ik denk dat het een illusie is dat iedereen die zijn huis isoleert, panelen plaatst, een hybride auto koopt enz.

dat doet omdat er weer een groot stuk ijs van een gletscher is afgebroken in Groenland.

Als de prijs van gas, stroom en olie bijzonder laag zou zijn kun je ook zonder panelen en overdadige isolatie er droog en lekker bijzitten, voor de centen die je dan bespaart kun je een hoop andere leuke dingen doen,

dat was toch ook de trend in voorgaande decennia.

Ik durf toch nog steeds te beweren dat de gemiddelde Nederlander zich steeds beter aan de snelheid houd omdat de boete zo hoog is, niet zozeer om milieuvriendelijker te rijden, dat je daardoor een levensstijl afdwingt die in de toekomst vruchten zal afwerpen ben ik wel met je eens.

We hebben onszelf door onze slecht geïsoleerde huizen en onze leefstijl veel te afhankelijk gemaakt van partijen die geld aan ons willen verdienen.

Dat is overal zo mee in onze huidige economie en leefstijl, een economie bestaat nu eenmaal uit partijen die geld willen verdienen, zo ook de z.g. isolatie experts, instalateurs en fabrikanten, wij zijn daar op dit moment van afhankelijk, je wilt niet weten wat de werkelijke kostprijs is van jou isolatie, speksteenkachel en zonnepanelen.

Je ziet nu dus ook een verschuiving bij die partijen, niet een vermindering.

Groeten,

Rob.

Onlangs las over een nieuwe energiebesparende technologie (materiaal Inflector www.inflector.nl ) Het idee is dat het uw raam (oude of nieuwe) zal beschikken over een extra laag die warmte reflecteert. De ramen zijn nog steeds transparant. Wat denk je? Mijns inziens is het simpel en ingenieus.